Urlop okolicznościowy po śmierci bliskiej osoby — ile dni i komu przysługuje
Po śmierci bliskiej osoby pracownikowi przysługuje płatne zwolnienie od pracy. Nie trzeba brać urlopu wypoczynkowego ani prosić o bezpłatny — to osobne uprawnienie z rozporządzenia, a pracodawca nie może odmówić, jeśli warunki są spełnione.
Ile dni i po kim
| Zmarły | Dni wolnych |
|---|---|
| Małżonek | 2 dni |
| Dziecko | 2 dni |
| Ojciec lub matka | 2 dni |
| Ojczym lub macocha | 2 dni |
| Brat lub siostra | 1 dzień |
| Teść lub teściowa | 1 dzień |
| Babka lub dziadek | 1 dzień |
| Inna osoba na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką | 1 dzień |
Podstawa: § 15 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy.
Czy jest płatny
Tak. Za czas zwolnienia okolicznościowego pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, liczonego jak wynagrodzenie urlopowe. Dni te nie pomniejszają puli urlopu wypoczynkowego.
Kiedy trzeba go wykorzystać
Przepisy nie podają sztywnego terminu — nie musi to być dzień pogrzebu. Wymagany jest natomiast związek czasowy i funkcjonalny ze zdarzeniem. W praktyce oznacza to, że dni można wykorzystać także po pogrzebie, jeśli nadal załatwia się sprawy wynikające ze śmierci: akt zgonu w urzędzie, formalności w banku, ustalenia z kamieniarzem.
To pracodawca ocenia ten związek. Jeśli wniosek składasz miesiąc po pogrzebie bez uzasadnienia, może odmówić.
Jak złożyć wniosek
Wystarczy wniosek do pracodawcy — przepisy nie wymagają formy pisemnej, ale wewnętrzny regulamin pracy często tak. Pracodawca może poprosić o dokument potwierdzający: odpis skrócony aktu zgonu albo kartę zgonu. Nie ma obowiązku okazywania go z góry; zwykle wystarczy dostarczyć później.
Częste nieporozumienia
- To nie jest urlop na żądanie. Osobna podstawa prawna, osobna pula, nie odlicza się od 4 dni na żądanie.
- Nie przysługuje po każdym krewnym. Po ciotce, wuju, kuzynie czy szwagrze — nie, chyba że osoba pozostawała na twoim utrzymaniu lub pod bezpośrednią opieką.
- Zleceniobiorcy i osoby na B2B nie mają tego uprawnienia. Rozporządzenie dotyczy pracowników na umowie o pracę. Przy zleceniu sprawę reguluje wyłącznie umowa.
- Dwa dni to dwa dni robocze, nie kalendarzowe.
- Przy śmierci teścia przysługuje 1 dzień, przy śmierci ojca — 2. Stopień powinowactwa ma znaczenie.
Co jeszcze warto załatwić w tych dniach
Zwolnienie okolicznościowe rzadko wystarcza na wszystko. Sprawy, które i tak trzeba będzie rozłożyć na kolejne tygodnie, opisujemy w przewodniku formalności i zasiłek pogrzebowy oraz jakie urzędy powiadomić o śmierci.