Pogrzeb, gdy nie ma pieniędzy — zasiłek celowy i pochówek na koszt gminy
Pogrzeb kosztuje średnio kilkanaście tysięcy złotych, a zasiłek pogrzebowy wypłaca się zwykle po pochówku, na podstawie rachunków. Powstaje luka: zapłacić trzeba teraz, a pieniądze przyjdą później. Poniżej rozwiązania, gdy nie ma z czego zapłacić.
Najprostsze: rozliczenie bezgotówkowe przez zakład
Wiele zakładów pogrzebowych rozlicza zasiłek bezgotówkowo — ZUS przelewa 7000 zł bezpośrednio do firmy, a rodzina dopłaca wyłącznie różnicę, jeśli pogrzeb kosztował więcej. Nie wykładasz wtedy nic z góry.
To pierwsze pytanie przy pierwszym telefonie: „czy rozliczacie zasiłek bezgotówkowo?”. Nie każda firma to robi, ale wiele tak — i samo to potrafi rozwiązać problem.
Dopasuj pogrzeb do kwoty zasiłku
Za 7000 zł da się zorganizować godny pogrzeb, szczególnie z kremacją i pochówkiem w istniejącym grobie rodzinnym. Najdroższe pozycje to nowe miejsce na cmentarzu i trumna — na obu można świadomie oszczędzić. Rozbicie kosztów: ile kosztuje pogrzeb.
Zasiłek celowy z pomocy społecznej
Ośrodek pomocy społecznej (MOPS lub GOPS) może przyznać zasiłek celowy na pokrycie kosztów pogrzebu. Standardowo decyduje kryterium dochodowe, a wniosek składa się w ośrodku właściwym dla miejsca zamieszkania.
Od 2026 roku przepisy przewidują dodatkowo zasiłek celowy niezależnie od dochodu w dwóch sytuacjach: gdy po zmarłym nie przysługuje zasiłek pogrzebowy w ogóle, albo gdy wystąpiły nadzwyczajne, nieprzewidziane koszty przekraczające jego wysokość — na przykład sprowadzenie zwłok z zagranicy albo długie przechowywanie ciała. Takie świadczenie podlega odzyskaniu ze spadku lub z innych świadczeń.
Praktyka bywa różna w różnych gminach — zapytaj w swoim ośrodku, zanim uznasz, że nie masz szans.
Pogrzeb sprawiony przez gminę
Jeśli nie ma nikogo, kto podejmie się pochówku, albo rodzina nie jest w stanie go zorganizować, obowiązek przechodzi na gminę ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego. Sprawienie pogrzebu należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym.
Gmina organizuje wtedy pochówek według miejscowych zwyczajów — skromny, ale z zachowaniem godności i wyznania zmarłego, jeśli jest znane. Koszty odzyskuje z zasiłku pogrzebowego, a jeśli ten nie przysługuje — z masy spadkowej.
Wniosek składa się w ośrodku pomocy społecznej. Skorzystanie z tej formy nie pozbawia rodziny prawa do udziału w ceremonii ani do późniejszego postawienia nagrobka.
Źródła, o których łatwo zapomnieć
- Odprawa pośmiertna od pracodawcy zmarłego — od jednej do sześciu pensji, bez wniosku do urzędu.
- Ubezpieczenie na życie — własne, grupowe w pracy albo dołączone do kredytu czy karty kredytowej.
- Zwrot kosztów pogrzebu z konta zmarłego — bank wypłaca je na podstawie rachunków, bez czekania na postępowanie spadkowe. Szczegóły: konto bankowe zmarłego.
- Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w firmie zmarłego albo w twojej.
- Pomoc parafii — przy trudnej sytuacji część parafii rezygnuje z ofiary za ceremonię.
Czego nie robić
Nie bierz chwilówki ani kredytu na pogrzeb, zanim nie sprawdzisz rozliczenia bezgotówkowego i zasiłku celowego. To najczęstszy błąd: rodzina pożycza na wysoki procent, a dwa tygodnie później dostaje 7000 zł, które i tak by przyszły.