Zgon za granicą — co robić krok po kroku
Śmierć Polaka za granicą uruchamia dwie równoległe procedury: formalności w kraju, w którym nastąpił zgon, oraz sprowadzenie ciała lub prochów do Polski. Jedno bez drugiego nie zadziała, a całość trwa zwykle od kilku dni do dwóch tygodni.
Pierwszy krok: kontakt z konsulatem
Zadzwoń do polskiego konsulatu właściwego dla miejsca zgonu. Konsul nie pokryje kosztów pogrzebu ani transportu, ale:
- pomoże ustalić, co dokładnie wymaga miejscowe prawo
- wyda zaświadczenie niezbędne do przewozu ciała do Polski
- pomoże w kontakcie z miejscowymi służbami i zakładem pogrzebowym
- może pośredniczyć w kontakcie z rodziną i pracodawcą zmarłego
Numery dyżurne konsulatów są dostępne całą dobę na stronach gov.pl poszczególnych placówek.
Dokumenty, które będą potrzebne
- Zagraniczny akt zgonu wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski.
- Dokument wykluczający chorobę zakaźną jako przyczynę zgonu, jeśli nie wynika to z aktu zgonu.
- Pozwolenie na sprowadzenie zwłok — wydaje je starosta lub prezydent miasta właściwy dla miejsca pochówku w Polsce, niezwłocznie, nie później niż w ciągu 3 dni od złożenia wniosku. Pozwolenie jest bezpłatne.
- Zaświadczenie polskiego konsula właściwego dla miejsca zgonu — wydawane po okazaniu pozwolenia.
O pozwolenie może wystąpić małżonek, krewni zstępni i wstępni, krewni boczni do czwartego stopnia, powinowaci w linii prostej do pierwszego stopnia, a także osoba, która dobrowolnie zobowiąże się do pochówku.
Ciało czy prochy
Sprowadzenie urny z prochami jest prostsze, tańsze i szybsze niż przewóz ciała — ale nadal wymaga pozwolenia i zaświadczenia konsularnego. Kremacja odbywa się wtedy w kraju zgonu, według tamtejszych przepisów.
Przewóz ciała wymaga trumny spełniającej wymagania międzynarodowe — przy transporcie lotniczym zwykle metalowej albo z wkładem cynkowym. Szczegóły w dziale transport zmarłych.
Kto to organizuje
W praktyce rodziny zlecają całość wyspecjalizowanym zakładom pogrzebowym, które prowadzą sprawę od strony urzędowej po obu stronach granicy i organizują przewóz. Firma w Polsce współpracuje wtedy z zakładem w kraju zgonu. Samodzielne prowadzenie tej procedury jest możliwe, ale wymaga znajomości miejscowych przepisów i języka.
Koszty
Transport międzynarodowy to najwyższa pojedyncza pozycja — zależy od kraju, odległości, formy przewozu (drogowy czy lotniczy) i liczby wymaganych dokumentów. Rzetelną wycenę dostaniesz dopiero po podaniu konkretnego miejsca zgonu.
Warto sprawdzić trzy rzeczy, zanim zapłacisz z własnej kieszeni:
- Ubezpieczenie turystyczne — polisy wyjazdowe często obejmują transport zwłok do kraju.
- Ubezpieczenie od pracodawcy — przy wyjazdach służbowych i pracy za granicą to standard.
- Karta kredytowa — część kart premium ma wbudowane ubezpieczenie podróżne z tym świadczeniem.
Zasiłek pogrzebowy przy zgonie za granicą
Zasiłek pogrzebowy 7000 zł przysługuje, jeśli zmarły podlegał polskiemu ubezpieczeniu. Do wniosku potrzebny będzie zagraniczny akt zgonu z tłumaczeniem przysięgłym oraz rachunki. Jeśli zmarły pracował w innym kraju UE, sprawdź też, czy tamtejszy system nie przewiduje własnego świadczenia — przepisy unijne o koordynacji zabezpieczenia społecznego pozwalają ubiegać się o nie z Polski.
Rejestracja zgonu w Polsce
Zagraniczny akt zgonu można umiejscowić (zarejestrować) w polskim urzędzie stanu cywilnego. Powstaje wtedy polski akt zgonu, którym posługujesz się w banku, ZUS i u notariusza bez tłumaczenia przy każdej sprawie. Warto to zrobić od razu — oszczędza miesiące zamieszania przy sprawach spadkowych.